ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Çok kubbeli camilere verilen genel ad. Ulucamilerin kökeni, ilk dönem İslâm mimarîsinin payeler ve sütunlar üzerine oturan düz damla örtülü avlulu camilerine dayanır. Bu camilerin sıcak ülkelerde açık...

İslâm devletlerinde Müslüman olmayanlardan alınan özel vergi. İki türlü olurdu. Birisi "haracı ruus" (kişilerden alınırdı ve "cizye" olarak adlandırılırdı), öteki "haracı arazi" (toprak vergisi) idi. ...

Lenf damarlarında dolaşan ve kanla, doku ögeleri arasında aracı görevi yapan, kan plâzması ve lenfositten oluşan saydam, sarı renkte bir sıvı. Ak kan da denir. ...

Işık dalgasının enine titreşimlerinin yönü ve özelliklerinin belli kayıtlamalara uğraması, polarizasyon. Normal olarak ışık polarılmış değildir. Belli bir yönde ilerlerken, buna dik bir doğrultuda ve ...

Güney Fransa'nın Dordogne sırtlarında, tarihöncesi dönemlerden kalma mağara. 1940 yılında kaybolan bir köpeği arayan dört çocuk tarafından bulundu. Paleolitik devrin ilk dönemine ait çok sayıda duvar ...

Acemi ocağına alınan ocak eri. Önceleri savaşta tutsak edilen çocukların beşte biri alınırdı. Zamanla bu yöntem, büyüyen imparatorluğun gereksinimini karşılayamaz oldu ve reaya çocuklarından devşirme ...

Cumhuriyetin ilânından sonra Türkiye'de eğitim sistemini yeniden düzenleyen yasa. 3 Mart 1924'te çıkarıldı; daha önce Şeriye ve Evkaf Vekâleti'ne bağlı olan eğitim kurumları bu yasayla Maarif Vekâleti...

Organizmanın, dış çevreden gelen uyarıları almasına yarayan organlar. İnsanda göz, deri, burun, dil ve kulak olmak üzere beş duyu organı vardır. Göz ışık, deri dokunma, burun koku, dil tat, kulak ses ...

Eski Yunanlıların, Hellas, Anadolu ve adalarda yaşayan bazı topluluklara verdikleri ad. Lelegler, savaşçı bir toplumdu. Batı Anadolu'da Hititlere karşı koydular. Ege'de deniz ticaretine yüzyıllar boyu...

Olasılıkta, bir deneyin olabilir tüm sonuçlarının oluşturduğu küme. Örnek uzayın her alt kümesi, "olay" adını alır. Bir alt küme olarak örnek uzayın kendisine "kesin olay", boş kümeye ise "olanaksız o...

Ege Denizi'nde Yunanistan'a bağlı Kiklad Adaları'nın en büyük olanı. Yüzölçümü 442 km2, nüfusu yaklaşık 15.000. Merkezi, kuzeybatı kıyıda Naksos'tur. Şarap, zeytinyağı, meyve ve mermer satar. ...

Bir parçanın tatlı ve duygulu bir biçimde çalınacağını belirten İtalyanca müzik terimi. ...

Ganj, yüksek Himalaya yaylâlarındaki Bhagirathi ve Alakmanda akarsularının birleşmesinden doğar. Dar ve sarp boğazlarla Siwalik tepeleri ve küçük bir ticaret şehrinin bulunduğu Hardvar Ovası boyunca a...

Osmanlı-Mısır donanmaları ile İngiliz-Fransız-Rus donanmaları arasında yapılan deniz savaşı (20 Ekim 1827). 1821'de başlayan Mora Ayaklanması, Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa'nın oğlu İbrahim Paşa tarafı...

Tanrı tanımayanların yolu; dünyayı dünyaya dayanarak açıklayan, dolayısıyla bir Tanrı inancı kabul etmeyen dünya görüşlerine verilen genel ad, Tanrıtanımazlık, Tanrısızlık. Ateizmin geçmişi, Antik Çağ...

Bileşikgillerden, yabani olarak yetişen ya da bahçelerde yetiştirilen bitki; güneğik (Cnicorium endivia). Yaprakları dar uzun, kıvırcık ya da parçalı olan çeşitleri vardır. Geniş kömeçler hâlindeki bi...

Ağzın ön tarafındaki etli organ. Alt ve üstçenede olmak üzere iki tanedir. İçleri ince, pembe bir mukozayla kaplıdır. Besinleri almaya, konuşmaya yardımcı olurlar. Dudakların iç kısmı "dudak gemi" den...

Yeryuvarlağının, depremler ve nükleer patlamalarla meydana gelen dalgalar (sismik dalgalar) aracılığıyla incelenmesi. Deprem olayını inceleyen bilim dalı olarak da adlandırılabilir. Başlıca sismograft...

Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasından sonra kurulan düzenli orduya verilen ad (1826). Önce bir serasker komutasında "tertip" adı verilen sekiz alay kuruldu. Her tertibe kumandan olarak bir binbaşı atand...

Savaşlarda yararlık, çalışma hayatında üstün hizmet gösterenlere, yarışmalar ve sergilerde derece alanlara, bir kuruluş ya da kişi adına bastırılıp ödül olarak verilen madeni nişan. Eski çağlardan ber...

(The Picture of Dorian Gray) Oscar Wilde'ın tek romanı (1891). Romanın kahramanı Dorian Gray, tüm dünya zevklerinden yararlanmak için sonsuza dek genç ve yakışıklı kalma arzusunda olan bir gençtir. Bi...

12 Ağustos 1930'da İstanbul'da kurulan siyasî parti. Kurucuları ve ilk yönetim kurulu üyeleri Ali Fethi (Okyar, başkan), Nuri (Conker, genel sekreter), Senih, Nakiyettin, Tahsin, Haydar, Ahmet (Ağaoğl...

Çemberde, çemberin merkezini köşe kabul eden açı. Merkez açı, gördüğü yayla ölçülür. Ölçüsü 360° olan merkez açı 2¹ radyan, 180° olan merkez açı ¹ radyan ve 90° olan merkaz açı da ¹/2 radyandır. 1 rad...

(701 Doğu Türkistan ? - 762 Tayping), Çinli şair. Asıl adı Li Tay-Po'dur. Gençliği oradan oraya dolaşmakla geçti. Taoist din adamlarıyla ilişki kurdu. Orta ve Doğu Çin'de uzun gezilere çıktı. Çağın öb...

Yağı ve postu için avlanan, uzunluğu 4-7 m olan bir memeli (Mirounga). Yetişkin erkeğinin burnu fil hortumuna benzer. Bir fok çeşididir. Erkeğinin ağırlığı 2-3 tonu bulur. Suda oldukça hızlı yüzer. Er...