ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Elips ve hiperbolde, 2a ile gösterilen büyük (asal) eksen uzunluğunu çap kabul eden çember. Elips, asal çemberinin içinde kalırken hiperbol dışında kalır. İki konik de asal çemberlerine ikişer noktada...

İsveç Kralı XII. Karl ile Çar I. Petro arasında Poltava kenti dolaylarında yapılan savaş (1709). İsveç Kralı XII. Karl, Ukrayna Kazakları tarafından desteklenen ordusuyla büyük buğday ambarlarının bul...

Osmanlı döneminde, XVIII. yy'da ve XIX. yy başlarında Sivas, Çorum ve Amasya yöresine egemen olan âyan ailesi. Canik Sancağı'nı (Samsun, Ünye ve Niksar) merkez edinen ailenin ilk önemli kişisi Fatsalı...

Kimyasal dengede bulunan bir sisteme dışardan bir etki yapıldığında, sistemin, bu etkiyi azaltacak yönde tepki gösterdiğini ortaya koyan ilke. Bu ilkeden yararlanılarak birçok sentez (örneğin amonyak ...

(Fr.: Dominique, İng.: Dominica), Küçük Antiller'de devlet. Aynı adı taşıyan dağlık bir ada üzerinde kuruludur. Yüzölçümü 751 km2, nüfusu 87.700 (1992), başkenti Roseau'dur. 1978 yılının Şubat ayında ...

Harita üzerindeki bir uzunluğun, yeryüzünde temsil ettiği gerçek uzunluğa oranı. Ölçek, harita üzerinde ya oran olarak (1:100.000, 1:20.000 gibi) ya da bir uzunluk birimi cinsinden derecelenmiş çizgi ...

Çeçe sineğinin taşıyıp aşıladığı bir kamçılı asalağın (Trypanosoma gambiense) neden olduğu tehlikeli bir hastalık. Özellikle Afrika'nın ormanlık bölgelerinde görülen hastalığın kuluçka süresi 2-4 haft...

Anadolu'nun fethiyle görevlendirilen Büyük Selçuklu Devleti komutanlarından. Yaptığı akınlarla Halep ve Antep bölgelerine egemen oldu. Sakarya ve Boğaziçi'ne kadar ilerledi. Malazgirt Savaşı'na katıld...

Familyası: Bileşikgiller (Compositae), Türkiye'de yetiştiği yerler: Karadeniz bölgesi. Mayıs-haziran ayları arasında çiçek açan, 50-70 cm boylarında, çok yıllık otsu bir bitki. Gövdeleri dik ve olu...

Çuha çiçeğigillerden (Primulaceae) familyasına ait yaklaşık 15 çok yıllık otsu bitki türünün ortak adı. Toprak üstü gövdesi olmayan yumrulu bitkilerdir. Doğrudan toprak yüzeyine çıkan yaprakları kalp ...

Başka yollarla da bulaşabilen, fakat daha ziyâde cinsî temasla bulaşan hastalıklar grubu. Zührevî hastalıklar şu şekilde sıralanabilir: 1. Sifiliz: Bkz. Frengi. 2. Gonore: Bkz. Belsoğukluğu. ...

Suyun donma noktasını 32¡, kaynama noktasını da 212¡ olarak kabul eden sıcaklık ölçeği. Bu iki noktanın arası 180 eşit parçaya bölünerek 1 Fahrenhayt derecesi bulunur. Bilimsel alanda artık kullanılma...

Dişi üreme organı. Bitki ve hayvanlarda dişinin yumurtalarını meydana getirir. Fasulye şeklinde ve 2,5 cm boyunda bir bezdir. Hormon üretme görevi de vardır. İnsanlarda bele yakın her iki tarafta bi...

Biçimbilgisi. Dilbilgisinin, dildeki kökler, bunların birleşme yolları, eklerin çeşitli görevleri, dilin türeme ve çekim özellikleri gibi biçime ilişkin konuları inceleyen bölümüne denir. Eskiden nahi...

Tezeneyle ya da yayla çalınan, metal telli, yuvarlak gövdeli, perdeli, uzun saplı halk sazlarının genel adı. Cura, bağlama, meydan sazı, çöğür, bozuk, bulgari, birer tambura çeşididir. ...

Isoptera takımına ait iki bin kadar böcek türünün ortak adı. Genellikle tropikal iklimde topluluk hâlinde yaşarlar. Termitler, ağaç gövdelerinde, kavuklarda, topraktan ya da dışkıdan yaptıkları yuvala...

Hücreyi biçimlendiren, seçici geçirgen ve esnek yapı. Protein, lipit (yağ) ve karbon hidratlardan oluşur. Lipitler çift tabakalı sıvı mozaik zar modelinin temelini oluşturur. Proteinler de bu lipit de...

Yarı geçirici zarlardan suyun ya da bir çözeltinin az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçmesi olayı. Ozmos, iki sıvı ya da gazın, bir cismin gözenekli yapısından geçerek karışmasıdır. Aynı türde fak...

Napoléon'u yenilgiye uğratan müttefik devletler tarafından, Avrupa'ya yeni bir düzen vermek amacıyla toplanan kongre (1814-1815). Kongre, Paris Antlaşması (30 Mayıs 1814) uyarınca toplandı. Müttefikle...

Kozalaklıların çamgiller familyasından önemli bir orman ağacı (Picea). 40-50 m.ye kadar boylanan, iğneyapraklı, kışın yaprağını dökmeyen ağaçlardır. Çiçekleri kozalak biçiminde, tohumları kanatlıdır. ...

Hecelerin sayılarına göre değil de ses değerlerine göre düzenlenen ve genellikle İslâm uygarlığına bağlı uluslarca nazımda kullanılan ahenk ölçüsü. Arapçada "yan, yön, yanak, yol, yöntem, büyük çadırl...

Salepgillerden otsu bitki (Orchis); bu cinsten kimi bitkilerin yumru köklerinin dövülmesiyle elde edilen toz ve bu tozdan yapılan sıcak içecek. Salep her yerde yetişen yaygın bir bitkidir. Gövdesi sil...

Yerkabuğunda, genellikle uzun ve içinde tortular birikmiş olan ve azar azar derinleşen çanak. Çoğu senklinallerde milyonlarca yılda 10 bin ile 16 bin m. kalınlığında tortu birikmiş olur. Kıtaların den...

Çok kubbeli camilere verilen genel ad. Ulucamilerin kökeni, ilk dönem İslâm mimarîsinin payeler ve sütunlar üzerine oturan düz damla örtülü avlulu camilerine dayanır. Bu camilerin sıcak ülkelerde açık...

Periyodik cetvelin 5B grubunda yer alan, gümüş grisi renkte metal element. Doğada kolombit [(Nb,Ta)2O6] minerali içinde niyobyumla birlikte bulunur ve niyobyuma benzer. Filizinden uygun bir çözücüyle ...