ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Yerkürenin ve öteki gezegenlerin kimyasal yapısını inceleyen bilim dalı. Yerin kimyasal bileşimi esas olarak gezegenlerin oluşumu kuramıyla bağlantılı olarak ele alınır. Klasik jeokimya, kayaçları ve ...

Kuvantum kuramının temelini oluşturan yasa. Bu yasaya göre, elektromanyetik ışınım enerjisi, foton adı verilen küçük ve bölünmez bütünler hâlindedir. Her fotonun enerjisi (E), ışınımın frekansı (v) il...

1. Eskiden büyük kervanların geçtiği ıssız yollarda veya köy ve kasabalarda; dinî ilimlerin, İslam ahlakının ve fen ilimlerinin öğretilmesi, yolcuların barınması maksadıyla kurulan yer; küçük tekke. ...

(Fr.: Jordanie, İng.: Jordan), Arap Orta Doğusu'nda devlet. Kuzeyde Suriye, kuzeydoğuda Irak, doğu ve güneyde Suudi Arabistan ve batıda İsrail ile sınırlanır. Güneyde Akabe Körfezi'nde 40 km. kıyısı v...

Kamçılılardan, birhücreli bir asalak cinsi (Leishmania). Hayvan ve insan kanına ya da dokusuna çeşitli böceklerle taşınır ve burada yaşamını sürdürür. Kalaazar hastalığı, şark çıbanı gibi hastalıklara...

Organizmanın, dış çevreden gelen uyarıları almasına yarayan organlar. İnsanda göz, deri, burun, dil ve kulak olmak üzere beş duyu organı vardır. Göz ışık, deri dokunma, burun koku, dil tat, kulak ses ...

Orta Amerika'da, Panama kıstağında, Atlas ve Pasifik okyanuslarını birbirine bağlayan kanal. Antil Denizi kıyısındaki Colon'dan, güneydoğuya doğru Pasifik kıyısındaki Balboa'ya uzanan 84 km uzunluğund...

18. yüzyılda İngiltere ve Fransa'da gelişen, insanın akılcı düşünme yetisiyle kendisi için en yararlı olanı seçip tüm toplumu doğal bir denge durumuna getirebileceğini varsayarak; devletin ekonomik ya...

Güneş Sistemi'nin en küçük ve Güneş'e en yakın gezegeni. Güneş'ten ortalama uzaklığı 57.850.000, çapı 4.870 km'dir. Kütlesi Dünya'nın kütlesinin 0,054'ü kadardır. Ortalama yoğunluğunun 5,2 gr/cm3. olu...

Belli bir sıcaklıkta sıvısıyla dinamik denge durumunda olan buhar. Doyuran buhar da denir. Sıcaklık artmadıkça doymuş buharın miktarı artırılamaz. Doymuş buharın basıncı yalnızca sıcaklığa bağlıdır. B...

Tohumlu bitkilerin üreme organı. Çiçeğin görevi, aynı bitkinin bütün özelliklerini taşıyan yeni soyların gelişeceği tohumları üretmektir. Çiçeklerin çoğu dıştan içe doğru sırasıyla çanak yaprak, taç y...

Yunan mitolojisinde hekimlik tanrısı. Romalıların Aesculapius adıyla benimseyip taptıkları Asklepios, Apollon'un oğludur. Efsaneye göre Apollon onu büyütmesi için yarı at, yarı insan Hiron'a teslim ed...

Sürekli görev yapan uluslararası mahkeme. Birinci Lahey Konferansı'nda (1899) alınan karar gereği kurulmuştur. Buna göre, her ülke divana dört yargıç yollayacaktı. İki ya da ikiden fazla ülkenin isteğ...

Rusya'nın Asya kıtası topraklarında Krasnoyarsk ve İrkutsk yönetim bölgeleri arasında, doğu-batı yönünde uzanan, ortalama 2.150-2.750 m. yükseklikte dağ sırası. En yüksek doruğu Munku-Sardyk'tir (3.49...

Kuran surelerini meydana getiren cümlelerin her biri. Mekke'de inen ayetlere Mekki (Mekkeli), Medine'de inenlere Medeni (Medineli) denir. Mekki ayetlerin çoğunluğu Hicret'ten önce inmiştir. Ayetler, i...

İki ya da daha çok devlet ya da uluslar arası kuruluş arasında, uluslar arası hukuk kurallarına göre düzenlenen yazılı anlaşma. Dünya tarihinde bilinen ilk antlaşma Hititlerle Mısırlılar arasındaki Ka...

Organizmayı iç ve dış çevredeki değişimlerden haberdar eden doku. "Nöron" denen sinir hücrelerinden oluşmuştur. Nöronlar üzerinde bilgi, "impuls" adı verilen elektriksel akımlar hâlinde iletilir. Si...

Âşık edebiyatında, divan şiiri etkisiyle ortaya çıkan nazım ölçüsü. Divan edebiyatında kullanılan müstezat terimine karşılıktır. Aruz ölçüsünün "fâilâtün / fâilâtün / fâilatün / fâilün" kalıbına ek di...

Bir dalga treninde, aynı fazda titreşen ardışık iki nokta arasındaki uzaklık. Bir dalganın boyu, hızının, frekansına oranıyla ifade edilir. Belli bir ortamda hareket eden ışık için, ışık hızı ve dalga...

Mâni olma, engelleme, geciktirme anlamında kullanılan bir parlamento deyimi. Bir tasarı veya teklifin görüşülmesi, bir kânunun geçmesi, incelenmesi, araştırılması gibi, yasama meclislerinin belirli bi...

Osmanlı Devleti'nde, kale komutanlarına verilen ad. Dizdar, sürekli olarak, korumakla görevli olduğu kalede kalmak zorundaydı. Kalelerin onarımı, askerî örgütün geliştirilmesi gibi görevlerin yanında ...

Ballıbabagiller (Lamiaceae ya da Labiatae) familyasının Lavandula cinsini oluşturan 20 kadar türün ortak adı. En önemli türü olan İngiliz lâvantası, uçucu yağ elde etmek için yetiştirilir. Türkiye'de ...

Bir nesnenin, bir varlığın karşıt yanlarını belirtme ya da birbirine karşıt iki nesne, iki varlık, iki kavram arasında ilişki kurma sanatı, karşıtlık. Cahit Sıtkı Tarancı'nın "Neden böyle düşman görün...

Kan plazması proteini. Antikorların oluşumuna neden olan bu maddenin molekül ağırlığı çok yüksektir. En ağır yer değiştiren proteinlerden biridir. Ancak elektroforez (bir sıvı içindeki küçük katı parç...

Çanakkale Boğazı'nın Anadolu yakasında, Çanakkale'nin 7 km. kadar kuzeyinde burun. Çanakkale Savaşı esnasında Fransızların Sapaire denizaltısı Türk topçuları tarafından bu burunda batırıldı. ...