ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Mide mukozasının iltihaplanması sonucu ortaya çıkan hastalık, mide nezlesi. Başlıca belirtileri iştahsızlık, midede yanma ve şişkinlik, kusma, baş dönmesi, midede ağrılar, dilin beyaz oluşu ve nadiren...

Deniz ya da akarsu kıyılarında gemilerin yanaşmasına, yük ve yolcu indirip bindirmelerine elverişli tesisleri olan doğal ya da yapma sığınak. Bir yerin liman olarak kullanılabilmesi için büyük dalgala...

Defnegillerden, Güney Amerika'da yetişen bir ağaç türü (Persea gratissima). Amerikaarmudu da denir. Bu ağacın armuda benzer, kokusuz ve yeşil meyvesi de bu adla anılır. ...

İslâm devletlerinde Müslüman olmayanlardan alınan özel vergi. İki türlü olurdu. Birisi "haracı ruus" (kişilerden alınırdı ve "cizye" olarak adlandırılırdı), öteki "haracı arazi" (toprak vergisi) idi. ...

Ticarî olarak üretilen ilk sentetik plastik. J.W. Hyatt tarafından elde edilmiştir (1869). Nitroselüloz ve kâfurdan oluşan kolloidal bir yapısı vardır. Sert, mukavemeti yüksek, suya, yağlara ve seyrel...

meşhur Türk halk şâiri. Yaşadığı devir kesin olarak bilinmemekle birlikte, 17. yüzyılın ortalarında doğduğu ve 1720'de öldüğü tahmin edilmektedir. Asıl adı Mustafa olup, saz şâirleri onu Kırımlı sayar...

Maltta bulunan ve nişastayı maltoza çeviren enzim grubu. Hayvan ve bitkilerde bulunan diyastaz, ilk kez 1835'te A. Payen ve J. Persoz tarafından elde edildi. Nişastayı, glikojeni ve dekstrini hidroliz...

Müzik bestelerinde, sinema ya da tiyatro kurgularında, özel bir etki yaratmak amacıyla, sıkça kullanılan motif ya da görüntü. Müzikte ilk örneklerini Weber verdi, Berlioz ve Wagner tarafından geliştir...

Lâvların anîden soğumasıyla oluşan cam gibi şekilsiz kayaçlara verilen ad. Obsidiyen olarak da bilinir. Kimyasal yapısı granitle aynı olup kuvars gibi demir magnezyumu içerir. Volkan camı genellikle s...

Şiir, ölçülü ve ölçüsüz (serbest) olarak iki biçimde yazılabilir. Ölçülü yazılan şiirlerde iki tür ölçü söz konusudur: Aruz ölçüsü ve hece ölçüsü. Aruz, Arapça ve Farsça kökenli bir ölçüdür ve ü...

Atom çekirdeğinde her biri (+1) pozitif elektrik yükü taşıyan parçacık. Protonlar, elektrik yükü bulunmayan nötronlarla birlikte atom çekirdeğini oluştururlar. Bir kimyasal elementin tüm atomlarının ...

Ut ve tambura benzer madenî gövdeli çalgı. Mızrapla çalınan bu çalgının göğüs tahtası, deri bir zarla kaplıdır. Sözcük, eğlenti, neşe anlamlarında da kullanılır. ...

Demir filizlerinden çelik üretilmesi işlemi üzerine gelişen endüstri. Çelik endüstrisi, dayanıklı ve kolay üretilebilir metallere duyulan gereksinim nedeniyle ortaya çıkmış ve gelişmiştir. Demircil...

Antik Yunan ve Roma'da at ve araba yarışlarının yapıldığı yer. Roma'da sirk olarak bilinirdi ve bunların en ünlüsü Circus Maximus'tu. Hipodrom alanı U biçiminde olur ve kenarlarında, basamaklar hâlind...

(370 İskenderiye, Mısır - 415 İskenderiye, Mısır). Eski Mısırlı, ilk önemli kadın filozof ve matematikçi. Yine bir felsefeci ve matematikçi olan Theon'un kızıdır. İskenderiye'deki Yeni-Plâtoncu felsef...

Palmiyegillerin, eski çağlardan beri Kuzey Afrika'da kültürü yapılan örnek bitkisi. Hurma ağacının boyu yaklaşık 30 m, gövdesi sütun biçiminde, yaprakları büyük ve dilimlidir. Çiçekleri koçanımsı ola...

Kanın pıhtılaşmasında önemli rol oynayan iki madde. Kanda çözünmüş olarak bulunan fibrinojen, pıhtılaşma sırasında, trombin enzimi etkisiyle katı, polimer yapılı, çözünmez bir protein olan ve ağ şekli...

Osmanlıların Akdeniz'de güçlenmeleri ve tüm Ege Denizi'ne egemen olmaları, ayrıca devam eden Avusturya ve Macaristan seferleri, büyük bir Haçlı donanması hazırlanmasına neden oldu. Andrea Doria komuta...

(Lâtince: Gallia), İlk Çağ'da batıda Pireneler, doğuda Ren Nehri ve Alp Dağları, kuzeyde Manş Denizi, güneyde Akdeniz ile sınırlı olan bölgeye verilen ad. Bölgeye ilk yerleşen toplulukların kimler old...

Deniz diplerinde gözlem yapmaya yarayan araç. 1940 sonlarında Auguste Piccard tarafından icat edilmiştir. Puroyu andırır bir gövdeyle, bunun altında yer alan küresel bir kabinden oluşur. Yüzeydeyken, ...

Lens culinaris. Kurutulmuş tohumlarından besin olarak yararlanılan çok eski bir tarım bitkisi. Mercimek bugün dünyanın birçok yerinde yaygın olarak yetiştirilmektedir. Mercimek, bedenin kas ve başka d...

Buda dininde ruhun yükselebileceği en ileri aşama. Budist inanca göre ruh ölmez, bir bedenden başka bir bedene geçerek türlü yaratıklar biçiminde yaşamını sürdürür. Aslında ruh, bu beden ve kalıp deği...

Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nde (RSDİP) azınlıkta kalanlara verilen ad. RSDİP'nin, 1903 Brüksel ve Londra kongreleri büyük tartışmalara sahne oldu. Lenin tarafından ileri sürülen örgütlenme anlay...

Isı ve suya karşı dayanıklı olduğu için yağ, plâstik, merhem gibi maddelerin yapımında kullanılan ve karbon yerine silisyumun geçtiği organik cisimlere benzer maddelerin genel adı. Sıvı silikonlar su ...

Hayvan kemiklerinin ve başka hayvansal maddelerin tam olarak yakılmaması sonucu üretilen, kalsiyum fosfatça zengin, %10 karbon ve %90 inorganik maddelerden oluşan bir tür kömür. Zehirli gazları tutmad...