ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Osmanlı İmparatorluğu'nda savaşlarda ya da akınlarda elde edilen esirlerden alınan devlet payını gösteren ve düzenleyen kanun. Sözcük Farsça penç (beş) sözcüğünden gelir. Osmanlılarda bu kanun I. Mura...

Palmiyegillerden bir ağaç ve bu ağacın yemişine verilen ad. Hurma ağacının boyu yaklaşık 30 m., gövdesi sütun biçiminde, yaprakları büyük ve dilimlidir. Çiçekleri koçanımsı, bircinsli ikievciklidir. M...

Çoğunlukla dik yamaçlı, yükseltisi çevresindeki arazinin üstünde ve sınırları belirli yüzey şekli. Dağlar genellikle birbiriyle bağlantılı bir zincir ya da sıra biçiminde olur. Zincirler bir araya gel...

Ördekler familyasından, kamışlı sularda yaşayan ve yalnız bitki ile beslenen büyük ve göçücü bir kuş. Yaban kazları 8000 metre gibi inanılması güç bir yükseklikte uçabilirler. Pek çok canlı bu yükse...

Üstünde numaralandırılmış daireler bulunan bir nişan tahtasına küçük oklar atarak oynanan bir oyun. Genellikle mantardan, sert kıldan ya da karaağaçtan yapılan nişan tahtası, 1′den 20′ye k...

Genellikle Afrika'da yaşayan siyah bir ırk. Afrika kelimesinin anlamı da siyah demektir. Nuh aleyhisselâmın üç oğlundan biri olan Ham'dan Hindistan, Habeş ve Afrika halkı meydana geldi. Zengibar ahâli...

Bir renkli televizyon işlemi. "Bellekli almaşık renk" anlamına gelen "Sequential Couleur á Mémoire" sözcüklerinin baş harflerinden oluşturulmuş kısaltmayla anılır. 1958'de Fransa'da Henri de France ta...

İnsan haklarını korumak amacıyla İngiliz avukat Peter Benenson öncülüğünde 1961 yılında kurulmuş uluslararası örgüt. Özellikle dinî ve politik nedenlerden ötürü tutuklanan ve hüküm giyen kimselere yar...

Akdeniz'de kıyısı olan ülkeler arasında yapılan spor şenliği. Olimpiyat kurallarına uygun olarak her dört yılda bir düzenlenen oyunlar, tüm spor dallarını kapsar. Akdeniz Oyunları'nın düzenlenmesi, il...

Afrika'da göl. Doğu Afrika'da Tanganyika ile Malavi Mozambiki'ni ayıran büyük bir göldür. Yüzölçümü 26.000 km2, 580 km. boyunca uzanan büyük bir tektonik çukuru doldurmuştur. Bu uzunluğuna göre genişl...

Fransa'da kent. Manş Denizi kıyısında, Paris'in 211 km. kuzeybatısında Sen Irmağı'nın denize döküldüğü yerdedir. Demiryolları ve akarsularla Paris'e ve öbür kentlere bağlanır. II. Dünya Savaşı'nda büy...

Jeolojinin, yeryüzü şekillerini konu edinen dalı. Yeryüzü şekillerinin tanımlanması, sınıflandırılması, kökenlerinin ve kullanım alanlarının belirlenmesi jeomorfolojinin alanına girer. Yanardağlar, ku...

Yağı ya da suyu çıkarılmış bitkinin kuru kalıntısı, posası. Genellikle hayvan yemi, gübre ya da yakacak olarak kullanılır. Küspeler fazla miktarda selüloz taşıdıklarından sindirilmeleri zordur. Bu ned...

Yayla gerili kirişe takılarak uzağa atılan, ucu sivri, düzgün ince ve kısa çubuk. Ateşli silahların keşfinden önce savaşlarda ve avcılıkta, daha sonra da sportif maksatlarla kullanılmakta olup, yay il...

Akyuvar popülasyonu içinde yer alan ve bedenin savunmasından sorumlu olan hücrelere verilen ad. İki ana gruba ayrılırlar. T lenfositler, hücresel bağışıklıktan sorumludur. Bedene giren yabancı cisim v...

Akciğerlerin bakteri, virüs, riketsiya gibi çeşitli mikroorganizmalarla veya kimyevî ajanlarla ve yabancı maddelerle ihtihaplanması hâli. Tıp lisanındaki adı pnömonidir. Pnömoniler, anatomik dağıl...

Derinin üzerinde küçük sert, ten rengi, beyaz ya da pembe granüle kabarıklık. Deri hücrelerinin hızla çoğalmasına neden olan bir virüsün yol açtığı tümördür. Siğiller temasla bulaşır ve en fazla eller...

Erime noktaları düşük metalleri tutturma işlemlerinde kullanılan, kalay ve kurşun alaşımlarının genel adı....

Karaağaçgiller (Ulmaceae) familyasının Celtis cinsini oluşturan 70 kadar ağaç ve çalı türünün ortak adı. Mercimekten az büyük, buruk lezzetli meyvesi vardır. Ilıman ve tropik bölgelerde yaygındır. Ker...

Çiftparmaklıların domuzgiller familyasından, koyun büyüklüğünde, dünyanın her tarafına yayılmış, evcil türleri de olan memeli (Sus). Ağır ve hantal hayvanlardır. Ağız kısımları uzundur. Diş sayısının ...

Osmanlı Devletinin kuruluş devrinde yetişen evliyâdan. Keşiş, yâni Uludağ eteklerinde geyiklerle haşır neşir olup, istediği yere geyiğe binerek gittiği için, Geyikli Baba diye meşhur olmuştur. İra...

Bağışıklıktan sorumlu olan lenfositler, vücut içerisine girmiş olan yabancı maddeyi tanırlar ve antikor oluşumunu başlatırlar. İşte, antikor oluşumunu uyaran partiküllere antijen denir. Örneğin grip v...

Buğdaygillerden, çok yıllık bitki (Lolium). Bahçe, park, spor alanları ve benzeri yerleri yeşillendirip süslemek amacıyla yetiştirilir. İngiliz çimi (Lolium perenne) ve İtalyan çimi (Lolium italicum) ...

Orta Asya'da, Moğolistan Cumhûriyetinin güneyi ve Çin'e bağlı Sin-Kiang ve Kansu eyâletlerinin yakınlarındaki bölgeleri de içine alan geniş çöl. Etrâfını kayalık sıradağlar çevirmiştir. Güneyde Altun ...

Orta Asya çöllerinde ve Sahra'da yaşayan küçük bir çöl faresi (Jaculus jaculus). Çok uzun olan arka ayakları üzerinde zıplayarak yürür. Kuyruğu, kimi zaman vücudunun iki katı uzunluğundadır. Genellikl...