ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Cevher ve minerallere verilen ad (maden) ve yerkabuğundan ekonomik önemi olan cevher ve mineralleri çıkarma işi (madencilik). Organik bir tortul kayaç olan ve yakacak olarak kullanılan kömür ve genel ...

Çançiçeğigillerden, özellikle dağlık yerlerde yetişen, çok yıllık otsu bir bitki (Campanula). İlkbahar ve yazın açar. Küçük beyaz, pembe ya da açık mavi çiçekleri için süs bitkisi olarak da yetiştiril...

Genleşme ölçen, özellikle sıvıların görünen genleşmelerini ölçen araç. Bölümlendirilmiş kılcal bir borusu olan küçük bir cam balondan ibarettir. Genleşme katsayısı ölçülecek sıvı, belli bir bölüme kad...

Ballıbabagillerden, Akdeniz ve Ege kıyılarında yetişen bir bitki (Salvia officinalis, Salvia pratensis). Kurutulan ıtırlı yaprakları çay gibi kullanılır. Mor yapraklı, mavi çiçekli bu bitkinin yaprakl...

Sakarya'nın, İç Anadolu Bölgesi'nde aldığı önemli kol. Kütahya'nın güneyinde Murat Dağı'ndan doğar. Eskişehir'e kadar kuzeydoğu, buradan sonra doğu yönünde akarak, Sakarya'nın büyük dirseği içinde, Po...

Genellikle Türklerin yaşadığı İslâm ülkelerinde ve daha çok Anadolu'da 13.-14. yüzyıllarda gelişen esnaf dayanışma örgütlerine verilen ad. Asıl adı, babayiğitlik, cömertlik anlamına gelen Fütüvvet'tir...

Elbistan, Malatya, Maraş, Elazığ ve Gaziantep dolaylarında hüküm sürmüş Anadolu beyliği (1337-1522). Merkezi Elbistan'dı, ancak bir ara başkent Maraş oldu. Zaman zaman Mısır'daki Memlûk Sultanlığı'nın...

Türk siyâset adamı. Türkiye Cumhûriyeti Hükümetinin onuncu başbakanı. 1883'te Erzincan Kemâliye'de doğdu. Babası Müderris İbrâhim Edhem Efendi, annesi Sâliha Hanımdır. Öğrenimini İstanbul'da tamamladı...

Elle çevrilen bir kol ve kova ipinin sarıldığı silindir biçiminde bir tamburdan oluşan ve kuyudan su çekmeye yarayan araç. En eski kaldırma aygıtlarından biridir. Uzak Doğu'da ortaya çıkış tarihi bili...

Bütün canlıların yaşayan en küçük birimi olan hücreler, bulundukları canlıya ve aynı canlıda bulundukları yere göre çok büyük farklılıklar gösterebilmektedir. Örnek olarak, insan kanındaki alyuvarlard...

Dolaşım yetmezliğinden doğan ağır durum. Çevresel kan dolaşımında meydana gelen aksamalardan kaynaklanır. Aksamanın nedeni, ince kan damarlarıyla kılcal kan damarlarının çeperlerinin geçirgenliğinin a...

Yunan mitolojisinde Tanrıça Leto ile doğurganlık konusunda üstünlük yarışına girdiği için cezalandırılan ünlü kraliçe. Frigyalı Tantalos'un kızı, Amphion'un karısıdır. Yedi oğlan ve yedi kız doğurduğu...

Küçük bir demiryolu taşıtı. Yol onarımında malzeme ve işçi taşımak için kullanılır. Motor ya da insan gücüyle çalışır. Bazıları insan gücüyle kaldırılabilecek kadar hafiftir. Bir kısmına taşıma gücünü...

Zar kanatlılar (Hymenoptera) Apoidae üst familyasında yer alan yaklaşık 12 bin böcek türünün ortak adı. Arıların kanatları zar yapısında ve bedenleri genellikle tüylüdür. En gelişmiş yuva yapımı ve to...

Canlıların sınıflandırılmasında kullanılan bir terim olup, familyaların bir araya gelmesiyle oluşur. Familyalar takımları, takımlar da sınıfları meydana getirir. Bu sınıflandırmada, arada şubeler ve a...

Eski çağlarda ve Orta Çağ'da üzerine kazı kalemiyle yazı yazılan pişmiş çamurdan levha. Yapılan kazılar sonucu Sümerler, Asurlular ve Babillilere ait oldukları anlaşılan ve İ.Ö. 4. bin ile milât arası...

Ateşli ve tehlikeli bir hastalık, lekelihumma. Etmeni Riketsiya grubundan bir mikroptur. Tifüs, bulaşıcı ve salgınlara yol açan bir hastalıktır. Bitlerle taşınır. Tedavi edilmeyen hastalarda ölüm oran...

(Solarum tuberosum), patlıcangiller (Solanaceae) familyasından, tahıllardan sonra dünyadaki en önemli besin kaynakları arasında yer alan bir tarım bitkisi. Ana yurdunun Peru ve Bolivya Andları olduğu ...

Üstü çeşitli biçimlerde kabarık olan duvar süsü. Çeşitli kabartma türleri vardır. Cam, taş, kumaş ya da tuval üzerine kabartmalar yapılabilir. Kabartmacılık, çok eskilere dek uzanan bir sanattır; eski...

Roma'da On İki Levha Kanunları'nı hazırlayan on hukukçudan oluşan komisyon. Roma'da patrici-pleb mücadelesi sırasında pleblerin, sözlü örf ve âdet hukukunun yazılı hukuk hâline gelmesini istemeleri so...

Türk halk şâiri. Şiirlerinde Emrah ismini mahlas olarak kullanmıştır. Emrah, amrah, amrak "âşık" mânâsına gelmektedir. On dokuzuncu yüzyıl sâz şâirleri arasında yer alır. Bir ordu şâiri olan Sürûrî, B...

Gözlerden birinin ya da ikisinin içe ya da dışa kaymasıyla ortaya çıkan göz bozukluğu. Şaşılık, göz kaslarının uyumlu bir şekilde çalışmamasından doğar. Gözler belirli bir cisme bakarken göz kaslarınd...

Tanrı'nın varlığını ve evrenin oluşumunu varlık birliği anlayışıyla açıklayan dinî ve felsefî akım. Sufizm olarak da bilinir. Tasavvuf düşüncesini yaşam biçimi olarak kabul eden kişilere mutasavvıf ya...

Birçok hayvanın yavrusunun ergin özellikleri kazanmadan önceki dönemine verilen ad. Lârvalar üreme yeteneğine sahip değildir. Ergin bireye benzeyebilir ya da hiç benzemeyebilirler. Öyle ki bazı lârval...

Atardamarların çeperindeki media tabakasının (damar çeperindeki üç tabakanın ortada olanı) kalınlaşması. Kalınlaşan kısımda yağlı bir maddenin birikmesine yol açar. Bu durumda; damar çeperinin esnekli...