ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Hz. Muhammed'in ölümünden sonra onun kurduğu İslâm devletini yöneten kişilere verilen unvan....

Osmanlı İmparatorluğu'nda olayları kaydetmekle görevli devlet memuru. Vak'anüvisler, Dıvanıhümayun'a bağlı reisülküttabın emrinde çalışırlardı. Osmanlı Devleti'nde olayların resmî devlet görevlilerine...

Yıldızların durumlarına bakarak geleceği önceden tahmin etme sanatı. Yeryüzünde oluşan tüm olayların ve insanların yazgılarının gökcisimlerince belirlendiği inancına dayanır. Astroloji özellikle Orta ...

Bir işletmenin öz sermâyesinde meydana gelen eksilme. Bir iktisâdî birimin giderleri, gelirlerini aşınca aradaki fark sermâye eksilmesiyle karşılanır. Dolayısiyle, zarar, gelirin gideri aşması hâli ol...

Denizkestaneleri (Echinoidea) sınıfından derisidikenli bir hayvan. Beşli ışınsal bakışım (aynı merkez ekseninin çevresinde beş eşit yün bulunması) gösteren denizkestaneleri, küremsi yapıdadırlar ve bu...

Osmanlı İmparatorluğu'nda kapıkulu askerlerine her üç ayda bir verilen maaş. Sözcük, süvarilerin atları için verilen yulaf parası anlamına gelen Arapça "alef"ten gelir. Ancak zamanla, doğrudan, askere...

Mekanik aygıtlarla insan yapısı olan öteki aygıtlardaki (ve hatta kuruluşlardaki) iletişim ve kontrol sistemleriyle biyolojik organizmalarda var olan benzer sistemler arasındaki ilişkiyi ele alan bili...

Bir doğru üzerinde eşit zaman aralıklarında eşit yollar alan, yani hızı sabit olan bir noktanın hareketi. Noktanın hızı (v), aldığı yolun (s), bu yolu almak için geçen zamana (t) oranıdır (v=s/t). Düz...

Divan şiirinde beş mısralık bentlerle kurulan muhammesin özel bir biçimi. Her bendin ilk dört dizesi kendi arasında uyaklıdır. Bentlerin son dizeleri de birbirleriyle uyaklanır. Buna göre uyak düzeni ...

Canlıların yaşaması ve yaşamsal işlevlerini (büyüme, çoğalma) sürdürebilmesi için gerekli olan maddeleri yapmak amacıyla canlı hücrenin içinde meydana gelen kimyasal işlemler....

Bitki ve hayvan dokularında, özellikle ekşi meyvelerde bulunan renksiz, kristal yapılı, trikarboksilli bir oksi asit; limon asidi (C6H8O7). Ham şekerin Aspergillus niger adlı mantar aracılığıyla mayal...

(1921 Uhrovac), Çek devlet adamı. Çocukluk yıllarında babasıyla birlikte 1925'te gittiği Sovyetler Birliği'nde göçmen olarak yaşadı. Babası tarafından kurulan bir sanayi kooperatifinde monitörlük yapt...

Hz. Muhammed (SAV)'in Kuzey Arabistan'da Tebük kentine yaptığı sefer (630). Hz. Muhammed (SAV), Suriye ile Medine arasında ticaret yapan bazı tüccarlardan, Suriyelilerin, Bizans İmparatorluğu'nun emri...

Ellerinde, parmaklarında sakatlık olmadığı hâlde insanın yazma yeteneğini yitirmesi, yazma yitimi. Bir tür afazi olan agrafi, nörolojik bir durumdur. ...

(419 Ravenna-455 Roma), Roma imparatoru. III. Constantius ile Galla Placidia'nın oğludur. 425'te Batı Roma imparatoru oldu. Hükümdarlık etmek için çok küçük olduğundan, ülkeyi önce annesi, daha sonra ...

Mağaraların tavanında oluşan ve genel olarak koni biçiminde olan kalker yumru, istalaktik. Sarkıtlar, kalkerli bölgelerde erimiş hâlde fazla kalker kapsayan yeraltı sularının geçtiği boşluklarda, mağa...

Gün boyu engellenemeyen anî uykuya dalma, geceleri uyku bozukluklarıyla ortaya çıkan ve sıklıkla gençlerde görülen hastalık. Narkolepsi sözcüğünün kökeni, sersemlik, uyuşukluk anlamındaki Yunanca nark...

Kadınlarda doğurganlık döneminde, genellikle 28 gün (4 hafta) arayla görülen rahimden kan gelmesi olayı. Âdet hâli, ortalama dört gün sürer ve bu süre içinde rahim iç katı, dölyoluna atılır. Bir kadın...

Üç stereoizomeri bulunan karboksilli asit (di hidroksi bütanedioik asit (HOOC.CHOH.CHOH.COOH). Üzüm ve karadutta hem serbest hâlde hem de potasyum bitartarat (KHC4H4O8) biçiminde bulunur. Yiyeceklerde...

Tohumlu bitkilerin üreme organı. Çiçeğin görevi, aynı bitkinin bütün özelliklerini taşıyan yeni soyların gelişeceği tohumları üretmektir. Çiçeklerin çoğu dıştan içe doğru sırasıyla çanak yaprak, taç y...

Artı iki yüklü helyum çekirdeği. Hem proton sayısı, hem de nötron sayısı 2 olup çok kararlı bir parçacıktır. Bağıl atom ağırlığı 4,00260'tır. İlk kez 1899'da Rutherford tarafından bulunmuştur. ...

Birkaç bin stiren molekülünün birbirine bağlanarak düz bir zincir oluşturmasıyla elde edilen yapay polimerdir. 100°C'un üzerinde yumuşayan, 185°C civarında akışkan bir sıvı hâline dönüşebilen renksiz,...

En basit ve en ilkel kondansatör. Cam bir kavanozdur. İçi ve dışı ayrı ayrı ince metal levhalarla kaplanmıştır. Kavanozun ağzında bir mantar ve bunun deliğinden geçip iç levhaya değen iletken bir çubu...

Gülgillerden, her zaman yeşil kalan küçük bir süs ağacı; karayemiş (Prunus laurocerasus). En fazla 5-6 m.ye kadar boylanır. Yaprakları uzun, şerit biçiminde ve deri gibi serttir. Beyaz renkli çiçekler...

İslâm tarihinde İslâm dininin kurucusu Muhammet Peygamber'in ölümünden (632) Emevî Halifeliği'nin kuruluşuna kadarki (661) dönem. Bu devirde, sırasıyla Ebubekir (632-634), Ömer (634-644), Osman (644-6...