Türkçe-Dil Bilgisi terimi olarak Ses Düşmesi: Kimi sözcüklerin çekimlenişinde veya türeyişinde, bir sesin düştüğü görülür.
a) Ünlü Düşmesi :
İki heceli olan kimi sözcükler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecelerinde bulunan ünlüyü düşürürler. Buna orta hece düşmesi de denir.
Omuz um omzum
oğul u oğlu
Kahır ol kahrol
seyir et seyret
Ayır ıntı ayrıntı
sıyır ık sıyrık
Yalın ız yalnız
yanıl ış yanlış
b) Ünsüz Düşmesi :
Bazı sözcükler, çeşitli etkilerle birleşirken sözcüğün sonundaki ünsüz harf düşebilir. Bu olaya ünsüz düşmesi adı verilir.
Yumuşak cık yumuşacık
sıcak cık sıcacık
Yüksek yüksel
küçük küçül
Rast gelmek rasgelmek
ast teğmen asteğmen
Bazı bileşik sözcüklerin oluşumunda bir hece veya ses düşmesi meydana gelir.
a) Ünlü Düşmesi :
İki heceli olan kimi sözcükler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecelerinde bulunan ünlüyü düşürürler. Buna orta hece düşmesi de denir.
Omuz um omzum
oğul u oğlu
Kahır ol kahrol
seyir et seyret
Ayır ıntı ayrıntı
sıyır ık sıyrık
Yalın ız yalnız
yanıl ış yanlış
b) Ünsüz Düşmesi :
Bazı sözcükler, çeşitli etkilerle birleşirken sözcüğün sonundaki ünsüz harf düşebilir. Bu olaya ünsüz düşmesi adı verilir.
Yumuşak cık yumuşacık
sıcak cık sıcacık
Yüksek yüksel
küçük küçül
Rast gelmek rasgelmek
ast teğmen asteğmen
Bazı bileşik sözcüklerin oluşumunda bir hece veya ses düşmesi meydana gelir.
Benzer Türkçe-Dil Bilgisi Terimleri:
- Sıralı Birleşik Cümle
Tek başına yargı bildiren ve bir anlam bütünlüğü içinde yan yana sıral
- Çıkma Durum Eki
Ad soylu sözcüklere eklenerek ayrılma, uzaklaşma anlamı veren ek.
- Yan Anlam
Sözcüklerin ilk konuluş anlamına bağlı olarak zaman içinde kazandıklar
- Pastoral Şiir
Doğa güzelliklerini; orman, yayla, dağ, köy ve çoban yaşamını ve bu ha
- Harf
Bir dilin başlıca seslerini yazıda göstermeye yarayan ve alfabeyi oluş
- İşteş Fiil
Fiilde anlatılan işin birden fazla özne tarafından birlikte veya karşı
- Belirteç Tümleci
Yüklemi zaman, durum, miktar, ölçü, yer yön ve soru yönünden gösteren
- Alışılmamış Bağdaştırma
Sözcüklerin bir araya gelip daha önce kullanılmamış anlamların ortaya
- Ön Ek
Bazı dillerde sözcüklerin önüne gelen ek.
- İnce Ünlü
Ağız boşluğunun ön kısmında oluşan "e, i, ö, ü" ünlüleri.
