ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Kanın damarlara yaptığı basıncın 100 mm. cıva ağırlığının altına düşmesi. Nedenleri yetersiz beslenme, beslenme fonksiyonunun bozukluğu, aşırı kanama sonucu güçten düşme, ağır kalp hastalıkları, böbre...

Halife Ömer zamanında Sasani İmparatorluğu ile Müslümanlar arasında yapılan savaş (642). İslâm ordusunun başında Numan bin Mukarrın bulunuyordu. Bu savaş, İranlılar ile Müslümanlar arasında son savaş ...

Marmara Bölgesi'nde, İstanbul Boğazı'nın iki yanında yer alan ile ve bu ilin merkezi olan kent. Kuzeyde Karadeniz, güneyde Marmara Denizi arasında kalır; doğuda Kocaeli, batıda Tekirdağ illeriyle sını...

Vadilerle yarılmış düz ya da hafif dalgalı, genellikle çevresinden yüksek ve geniş bir yüzey biçimi, plâto. Düz olması yaylayı öteki yeryüzü şekilleri olan tepe ve dağlardan, yüksek olması da ovalarda...

Cephalopoda takımından, sekiz kollu, kafadan bacaklı yumuşakçaların genel adı. Gerçek ahtapotlar, dünyanın hemen her yerinde yaşayan ve daha çok sığ suları yeğleyen, büyük bir kafadanbacaklılar grubu ...

Osmanlı hükümdarlarına verilen unvan. Kuruluş dönemi kaynaklarında, Osman Bey ve Orhan Bey'de olduğu gibi "Bey" unvanı geçer. Ayrıca geleneksel olarak "Han" ve "Sultan" unvanları da kullanılırdı. I. M...

Japon tiyatro türü. Oyunda konuşmalar, ilâhiye benzer şarkılar ve baleyi andırır danslar birbirini izler. Kabuki, konularını halktan alır ve modern komedi ögeleriyle yoğurarak çok zengin ve gösterişli...

Bilim ve bilimsel yöntemin bilgiye ulaşmak için tek geçerli yol olduğunu savunan felsefî görüş. Bilim ve bilimsel yöntem dışındaki bilgilenme şekillerini kabul etmediği için, spekülâtif felsefe, metaf...

Batı Afrika'nın başlıca ırmağı. Gine'de Futa Culon'un güney yamacından doğar. Birçok ırmakla beslenir. Bu bölümde Coliba adıyla bilinir. Milo ve Tinkisso'yu alır, Bamako'da yer yer Sotuba çağlayanları...

Binalara, insan ve yükleri çeşitli yükseklikteki düzeyler arasında diklemesine taşımak amacıyla konan veya yerleştirilen araçtır. Günümüzde asansörler elektrik gücüyle çalışır ve elektronik olarak kon...

Eski Mısır'da firavunların anıtmezarları. Aynı zamanda tapınak olarak kullanılanları da vardır. Tabanları dörtgen, dört duvarı üçgen biçiminde yükselerek sivri bir uçla biten çok büyük taş yapılardır....

Üstü çeşitli biçimlerde kabarık olan duvar süsü. Çeşitli kabartma türleri vardır. Cam, taş, kumaş ya da tuval üzerine kabartmalar yapılabilir. Kabartmacılık, çok eskilere dek uzanan bir sanattır; eski...

Bir dilin kültür düzeylerine göre gösterdiği değişiklik. Genellikle lehçe, şive, ağız terimleri birbirine karıştırılmaktadır. Şiveler arasındaki değişiklikler temelde ses özellikleridir. Buna göre bil...

Osmanlı İmparatorluğu döneminde bir zanaatın, bir mesleğin kurucusu, söz konusu işi ilk yapan kişi için kullanılmıştır. Bir işin ustasına, o işi en iyi yapana ya da bir zanaatla uğraşanların reisine d...

İspinozgillerden, ötücü bir kuş (Pyrrhula pyrrhula). Kuzey Avrupa ve Kuzey Asya'da daha çok ağaçlık yerlerde yaşar. 16-17 cm. uzunluğunda, siyah başlı, kırmızı boyunlu, kısa ve kalın gagalıdır. Karnı ...

Birhücrelilerin kökayaklılar sınıfından, vücutları küre biçiminde ve bir iç kapsülleri olan hayvanlar takımı (Radiolaria). Kapsül, organik bir maddeden yapılmıştır ve ilkel tiplerde ince ya da çok del...

1930'da keşfedilen, Güneş'in en uzağındaki gezegen. Büyüklük bakımından Merkür'den sonra gelir. Güneş'in çevresinde dönüşü 248,4 yıl, dönüş hızı saniyede 4,8 km.dir. Çapının 5.000 km olduğu hesaplanmı...

Bağışıklık sisteminde görevli proteinlere verilen ad. Kanda hücre içine girmemiş mikroorganizmaları, virüsleri ve başka yabancı partikülleri yok ederler. Kana bir bakterinin karışması durumunda bağışı...

Sabaha doğru, tan yerinin önce nokta ve sonra da ince bir iplik gibi ağarması ile başlayan vakit. Fecrin doğuş ânı, nehâr-ı şer'î (yâni İslâm dîninin gündüz kabul ettiği zaman) ile, imsâk vaktinin (or...

Doğu Anadolu'da devlet kuran bir Türk oymağı. Akkoyunluların soyu, Oğuzların Bayındır boyuna bağlanır. Bazı tarihçilere göre bunlar Karakoyunlular ile birlikte 13. yüzyılın sonlarında Maveraünnehir'de...

Yeryüzü ve denizaltındaki doğal mağaralarda araştırma ve incelemeyi konu alan bilim dalı. Mağarabilim deyimi, ilk olarak 1890'da arkeolog Emil Riviere tarafından ileri sürüldü. 1774 yılında Esper, Bav...

Taranmaya yarayan araç. Saç, sakal ve hayvan tüylerinin karışıklığını gidermeye (özellikle yapağı) ya da saçları tutmaya yarar. Tarihöncesinden beri kullanılmaktadır. O zamanlarda da bronzdan, kemikte...

Gece müziği. 18. yüzyılda ses, genellikle nefesli, bazen de yaylı çalgılar için yazılan duygulu parçalardan oluşur. Serbest tarzda yazılır, belirli bir biçimi yoktur. 19. yüzyılda İrlandalı besteci Jo...

Altışar kişilik iki takım arasında topla oynanan bir oyun. 18 m uzunluğunda 9 m eninde bir sahada oynanır. Voleybol topunun çevresi 65-67 cm, ağırlığı 260-280 gr olmalıdır. Saha tam ortasından, yerden...

Edebiyatta 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başlarındaki modernist arayışın eski canlılığını yitirmesinden sonra, çeşitli üslûp ve yönelişleri belirlemek için kullanılan terim. Dışavurumculuk ve gerçekü...