Edebiyat terimi olarak Makta: Gazel ya da kasidenin son beyti.
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) terimi olarak Makta: Mikta veya kalem yastığı da denir. Bir karış uzunluğunda, kalınca bir parmak eninde ve yassıdır. Kalemi yonttuktan sonra üzerine koyarak ucunu çıtlatmak için, yani dikine keserek yazı yazacak bir hâle getirmek için kullanılmıştır. Kalemin oturduğu yuvaya hane-i kalem denir. Makta genellikle fildişinden yapılmıştır. Altın kakmalı olanları da vardır. Ama bunlarda da kalemin ucunun geleceği yere ufak ve konik bir fildişi parça yapıştırılmıştır.
Makta ustaları mülga Mevlevî tekkelerinden ve bazen Bektaşî'lerden çıkmıştır. Bu maktaların baş tarafında zarif bir Mevlevi sikkesi ve altında talik yazıyla «Ya Hazret-i Mevlânâ» yazısı vardır. Daha altta hendesî şekillerde çiçekler ve üstatların zarif ve girift imzaları görülür.
N. Rüştü Büngül'ün, Eski Eserler Ansiklopedisi'nde makta yapan üstatlar arasında Bursalı Fahrî, Edirneli Nakşî, Çevrî, Resmî, Fikrî, Rıza ve Eski Reşid adları geçmektedir.
Makta ustaları mülga Mevlevî tekkelerinden ve bazen Bektaşî'lerden çıkmıştır. Bu maktaların baş tarafında zarif bir Mevlevi sikkesi ve altında talik yazıyla «Ya Hazret-i Mevlânâ» yazısı vardır. Daha altta hendesî şekillerde çiçekler ve üstatların zarif ve girift imzaları görülür.
N. Rüştü Büngül'ün, Eski Eserler Ansiklopedisi'nde makta yapan üstatlar arasında Bursalı Fahrî, Edirneli Nakşî, Çevrî, Resmî, Fikrî, Rıza ve Eski Reşid adları geçmektedir.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
- Zervarak
Eski kâğıtlar aharlanıp mührelendikten başka bir de üzerlerine altın s
- Divân
Şiir söyleyenlerin muhtelif şekillerde yazdıkları manzumelerin bir usu
- Halkâri
Halkâr ile ilgili bilgilere bakınız.
- Dendan
1- Farsça'da «diş» demektir. Eski yazıda sin ( س ) harfinin diş
- Bezir İsi Mürekkep
Ketentohumu yağının yakılması suretiyle meydana gelen isten yapılan mü
- Dal
Tezhip motifi. Levhaların köşelerine yapılan çiçek demetine verilen ad
- Yavru Kalemtıraş
Kalemtraş ile ilgili bilgilere bakınız.
- Sünbüli
Bir yazı çeşidi.
- Ruk'a
Yazılmış kâğıt, mektup Yazı yazılacak kâğıt, deri parçasına ruk'a deni
- Battal Kâğıt
Büyük kesimde kâğıtlar hakkında kullanılan ad. Yalnızca battal da deni
