Edebiyat terimi olarak Makta: Gazel ya da kasidenin son beyti.
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) terimi olarak Makta: Mikta veya kalem yastığı da denir. Bir karış uzunluğunda, kalınca bir parmak eninde ve yassıdır. Kalemi yonttuktan sonra üzerine koyarak ucunu çıtlatmak için, yani dikine keserek yazı yazacak bir hâle getirmek için kullanılmıştır. Kalemin oturduğu yuvaya hane-i kalem denir. Makta genellikle fildişinden yapılmıştır. Altın kakmalı olanları da vardır. Ama bunlarda da kalemin ucunun geleceği yere ufak ve konik bir fildişi parça yapıştırılmıştır.
Makta ustaları mülga Mevlevî tekkelerinden ve bazen Bektaşî'lerden çıkmıştır. Bu maktaların baş tarafında zarif bir Mevlevi sikkesi ve altında talik yazıyla «Ya Hazret-i Mevlânâ» yazısı vardır. Daha altta hendesî şekillerde çiçekler ve üstatların zarif ve girift imzaları görülür.
N. Rüştü Büngül'ün, Eski Eserler Ansiklopedisi'nde makta yapan üstatlar arasında Bursalı Fahrî, Edirneli Nakşî, Çevrî, Resmî, Fikrî, Rıza ve Eski Reşid adları geçmektedir.
Makta ustaları mülga Mevlevî tekkelerinden ve bazen Bektaşî'lerden çıkmıştır. Bu maktaların baş tarafında zarif bir Mevlevi sikkesi ve altında talik yazıyla «Ya Hazret-i Mevlânâ» yazısı vardır. Daha altta hendesî şekillerde çiçekler ve üstatların zarif ve girift imzaları görülür.
N. Rüştü Büngül'ün, Eski Eserler Ansiklopedisi'nde makta yapan üstatlar arasında Bursalı Fahrî, Edirneli Nakşî, Çevrî, Resmî, Fikrî, Rıza ve Eski Reşid adları geçmektedir.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
- Minkaf
Mıskale ile ilgili bilgilere bakınız.
- Tek Göbek
Yalnızca ortasına şemse yapılmış ciltlere verilen ad.
- Gersef
Lika ile ilgili bilgilere bakınız.
- Lâl Efşân
Celî divanî yazılarda harekelerden sonra gayet ince olmak üzere toz hâ
- Harpi
Süslemede kullanılan mitolojik hayvan motiflerindendir. Yarı insan yar
- Esma-i Hüsna
Allah'ın en güzel ve şerefli doksan dokuz ismine verilen isimdir.
- Mikşat
Kamış kalemin kabuğunu soymaya yarayan âlet.
- Hatime
Bitiş. Yazma kitaplarda müellifin eserini bitirirken yazdığı duaları,
- Körük
Kitap koymağa yarayan mahfazanın açılıp kapanan kısmına verilen ad.
- Dimişki
Şam (Dimeşk)'da yapılan ve eskiden kullanılan düşük kaliteli kâğıtlard
