Edebiyat terimi olarak Hilye: Hz. Muhammed'in iç ve dış vasıflarını anlatan yazılar. Kelime, "Süs, ziynet, cevher, güzel yüz, güzellikler" anlamında. Hilyelerde Hz. Muhammed'in göz ve saç rengi, şekli, boyunun uzunluğu, konuşması, sesinin tonu, belli başlı tavrı, bedeni ve diğer maddi özellikleri tanımlanır. Mevlid ve mirâciyeler gibi İslamiyet'in gelişme döneminde ortaya çıktı. Osmanlı döneminde yaygınlaşarak orijinal eserler yazıldı. Hilye ismi de bu dönemde verildi.
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) terimi olarak Hilye: Peygamberin vasıflarını ve Allah'ın adlarını ihtiva eden yazılar. Kâğıda yazılarak mukavvaya yapıştırılırdı. Levhanın ortasına bir daire yapılır, sülüsle oklu besmele, yuvarlak olarak ve besmelenin sağından başlayarak Ebu Bekir, Ömer, Osman, Ali isimleri ile göbek adı verilen dairenin orta kısmına nesihle Peygamberin vasıfları yazılır. Etek adındaki alt kısımda ise âyet ye hilye-i şerifenin devamı ile yazanın adı kaydedilir. Sağ ye solunda Peygamberin torunları Hasan ve Hüseyin'in adı yazılıdır.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
- Çiçekli Ebru Çeşitleri
Gelincik, goncagül, hercai menekşe, karanfil, kasımpatı, lale, papatya
- İ'rab (İrab )
Hareke. Harekeleme işlemi.
- Hatt-ı İcâzet
İslâm yazılarından birinin adı. "Kırma" da denilir. Sülüsle nesih aras
- Üstübeç Mürekkebi
Üstübeç zahmetlice ezildikten sonra Arap zamkı mahlûlü ile karıştırıla
- Bezeme Yazıları
Ana bir tip olmayıp, merak ve değişiklik isteği sonucudur. Bezeme yazı
- Tahrif-i Kalem
Kalem değiştirme. XIII. Yüzyılda Amasyalı bir Türk olup, Abbasi halife
- Kamış Kalem
Kalem ile ilgili bilgilere bakınız.
- Çengar Battal
Eskiden kullanılan büyük boy renkli kâğıt.
- Fersude
Eskimiş, yıpranmış, solmuş, eski yırtık.
- Pergament
Ak deri, parşömen ile ilgili bilgilere bakınız.
