Edebiyat terimi olarak Hilye: Hz. Muhammed'in iç ve dış vasıflarını anlatan yazılar. Kelime, "Süs, ziynet, cevher, güzel yüz, güzellikler" anlamında. Hilyelerde Hz. Muhammed'in göz ve saç rengi, şekli, boyunun uzunluğu, konuşması, sesinin tonu, belli başlı tavrı, bedeni ve diğer maddi özellikleri tanımlanır. Mevlid ve mirâciyeler gibi İslamiyet'in gelişme döneminde ortaya çıktı. Osmanlı döneminde yaygınlaşarak orijinal eserler yazıldı. Hilye ismi de bu dönemde verildi.
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) terimi olarak Hilye: Peygamberin vasıflarını ve Allah'ın adlarını ihtiva eden yazılar. Kâğıda yazılarak mukavvaya yapıştırılırdı. Levhanın ortasına bir daire yapılır, sülüsle oklu besmele, yuvarlak olarak ve besmelenin sağından başlayarak Ebu Bekir, Ömer, Osman, Ali isimleri ile göbek adı verilen dairenin orta kısmına nesihle Peygamberin vasıfları yazılır. Etek adındaki alt kısımda ise âyet ye hilye-i şerifenin devamı ile yazanın adı kaydedilir. Sağ ye solunda Peygamberin torunları Hasan ve Hüseyin'in adı yazılıdır.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
- Hatibi Mütenevviye
Hatip ebrusunun bir türüdür.
- Kalemtıraş Tığı
Kalemtıraşın madenî bıçak kısmı.
- Saykal-Zen
Yaldızcı.
- Estampaj
Taşa kazılmış olan yazıların üzerine kâğıt konmak suretiyle kalıbının
- Şükufe Üslubu
Tabii ve üslûplanmış şekildeki çiçeklerle yapılan süsleme tarzı. Çiçek
- Bellut (Bulut) Şeceri
Palamut ağacı. Külü bir çeşit ahar yapımında kullanılır.
- Mikleb
Eski ciltlerde alt kapağa sertâb ile bağlanıp, üst kapak ile kitap ara
- Battal Ebru
Belirli bir şekli olmayan ebrulara verilen ad. Battal adı verilen büyü
- İhcamsız
Hat veya tezhipte harfi ya da motifi bir kaç hareketle, duraklayarak y
- Zeyl
Doğu yazmalarında, bir konunun birbirini izleyen yazarlarca belirli za
