Edebiyat terimi olarak Hilye: Hz. Muhammed'in iç ve dış vasıflarını anlatan yazılar. Kelime, "Süs, ziynet, cevher, güzel yüz, güzellikler" anlamında. Hilyelerde Hz. Muhammed'in göz ve saç rengi, şekli, boyunun uzunluğu, konuşması, sesinin tonu, belli başlı tavrı, bedeni ve diğer maddi özellikleri tanımlanır. Mevlid ve mirâciyeler gibi İslamiyet'in gelişme döneminde ortaya çıktı. Osmanlı döneminde yaygınlaşarak orijinal eserler yazıldı. Hilye ismi de bu dönemde verildi.
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) terimi olarak Hilye: Peygamberin vasıflarını ve Allah'ın adlarını ihtiva eden yazılar. Kâğıda yazılarak mukavvaya yapıştırılırdı. Levhanın ortasına bir daire yapılır, sülüsle oklu besmele, yuvarlak olarak ve besmelenin sağından başlayarak Ebu Bekir, Ömer, Osman, Ali isimleri ile göbek adı verilen dairenin orta kısmına nesihle Peygamberin vasıfları yazılır. Etek adındaki alt kısımda ise âyet ye hilye-i şerifenin devamı ile yazanın adı kaydedilir. Sağ ye solunda Peygamberin torunları Hasan ve Hüseyin'in adı yazılıdır.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
- Halezon (Helezon)
Sümüklü böcek kabuğu. Miskale ile ilgili bilgilere bakınız.
- Filigran
Eski kâğıtların dokusunda bulunan, aydınlığa tutulunca görülebilen çiz
- Nizamşahi
17. Yüzyılda kullanılmakta olan bir kâğıt cinsi. Ayrıca Kâğıt ile ilgi
- Zerdüzan
Altın işleyenler.
- Ebru Tutmak
Ebru yapmak manasına gelir.
- Altın Cetvel
Yazma sayfalarında metin çevresine çizilen altına cetveldir. Bunlara s
- Divâni Kırması
Divanî île rik'anın birleşmesinden meydana gelen bir yazı çeşididir.
- Üstünlü Esreli
Halk arasında harekeli yazıya verilen addır.
- Ser Süre
Mushaf'ların sûre başlıklarına verilen ad. Dikdörtgen şeklinde tezhipl
- Zerkûf
Altın tozu, altın yaprak yapan, sarı yaldız yapan sanatkâr.
