Felsefe, Psikoloji, Sosyoloji, Mantık terimi olarak Diyalektik: 1. Genel olarak değişimi simgeler. Akıl, mantık olarak da kullanılır.
2. Bir kavramdan öteki kavrama çelişmeleri ortadan kaldırarak ilerleme yolu. Düşünce ortadan kaldırılarak ilerleme yolu. Düşüncenin ve varlığın çelişmelerle değişip ilerleyerek gelişmesi ve yeni gerçeklerin ortaya çıkması. Hegel'e göre düşüncenin tez - antitez - sentez aşamalarından geçerek gelişmesi.
a. Sokrates'te doğruya varmak, kavramları açıklığa kavuşturmak, bunları tanımlayabilmek için karşıtlıklar içinde ilerleyen karşılıklı konuşma yöntemi.
b. Platon'da kesin bilgiye ulaşmak için izlenen yol.
c. Aristoteles'te bir kıyas çeşidi.
d. Kant'ta aklın mutlak olana ulaşmak isterken zorunlu olarak içine düştüğü çelişmeler.
3. Bir kavramdan diğerine, çelişmeleri ortadan kaldırarak ilerleyen düşünme yolu. (Sokrates ve Platon'da, bir kavramı belirlemek için karşılıklı konuşularak verilen tanımlar arasındaki çelişkileri kaldırıp kavramın özüne varmak, felsefe yapmaktır. Aristoteles'te, olası ve genel öncüllerden kalkarak yapılan kıyas çeşidi olup zihin jimnastiği yapmaya yarar. Bilimsel sonuçlara ulaştırmaz.)
2. Bir kavramdan öteki kavrama çelişmeleri ortadan kaldırarak ilerleme yolu. Düşünce ortadan kaldırılarak ilerleme yolu. Düşüncenin ve varlığın çelişmelerle değişip ilerleyerek gelişmesi ve yeni gerçeklerin ortaya çıkması. Hegel'e göre düşüncenin tez - antitez - sentez aşamalarından geçerek gelişmesi.
a. Sokrates'te doğruya varmak, kavramları açıklığa kavuşturmak, bunları tanımlayabilmek için karşıtlıklar içinde ilerleyen karşılıklı konuşma yöntemi.
b. Platon'da kesin bilgiye ulaşmak için izlenen yol.
c. Aristoteles'te bir kıyas çeşidi.
d. Kant'ta aklın mutlak olana ulaşmak isterken zorunlu olarak içine düştüğü çelişmeler.
3. Bir kavramdan diğerine, çelişmeleri ortadan kaldırarak ilerleyen düşünme yolu. (Sokrates ve Platon'da, bir kavramı belirlemek için karşılıklı konuşularak verilen tanımlar arasındaki çelişkileri kaldırıp kavramın özüne varmak, felsefe yapmaktır. Aristoteles'te, olası ve genel öncüllerden kalkarak yapılan kıyas çeşidi olup zihin jimnastiği yapmaya yarar. Bilimsel sonuçlara ulaştırmaz.)
Benzer Felsefe, Psikoloji, Sosyoloji, Mantık Terimleri:
- Bilinmezcilik(Agnostisizm)
1- Nesnelerin temel özelliklerinin hiçbir zaman bilinemeyeceğini ileri

- Teoloji
Tanrı bilim-ilahiyat.

- Olumlu Transfer (pozitif transfer)
Önceki örenilenlerin yeni öğrenmeyi olumlu yönde etkilemesidir. Örneği

- Kişilik
1- Bir insanı diğer insanlardan ayırıp kendine özgü kılan bedensel, zi

- Öykünme
Başka birinin davranışlarını benimseme amacı ile olduğu gibi yineleme,

- Amnezi
Bellek yitimi. Genel anlamda, herhangi bir bellek kaybı; özel anlamda,

- Altık Önermeler
Özne ve yüklemleri aynı olan iki önermenin; nitelik bakımından aynı, n

- Aralıklı Pekiştirme
Yapılan davranışların belli bir oranının pekiştirilmesi.

- Mevzi
Yer, mahal. Bir askerî birliğin yeri veya bu birlik tarafından ele geç

- Olgu
1- Deney ve gözlem konusu olan olaylar. Ör: Yağmurun yağması, suyun ka


