Edebiyat terimi olarak Cezâlet: Söyleyişleri kulağa sert gelen sözcükleri tanımlar. Uyumu konuya göre ayarlayan önemli bir anlatım şekli. Örneğin, sanatçı şiddet, büyüklük, vakar, ölüm, korku, savaş gibi konuları anlatırken ya da işlerken, sözcükleri de anlattığı konuya uygun düşecek kalın sesliler arasından seçer. Savaşı anlatırken çekâçâk, gülbank gibi sözcüklerin kullanılması gibi. Bu tür kalın seslilere elfâz-ı cezele, taşıdıkları niteliğe de cezâlet denir. Örneğin:
Saflar düzüp hücum hücum edilecek hayl-i düşmene
Dehşet âsimân u zemîn pür-figân olur
Evc-i havâda çekâçâk ı tigden
Âvaz-ı ra'd u sâika reh-gümkünân olur
Nef'i
Saflar düzüp hücum hücum edilecek hayl-i düşmene
Dehşet âsimân u zemîn pür-figân olur
Evc-i havâda çekâçâk ı tigden
Âvaz-ı ra'd u sâika reh-gümkünân olur
Nef'i
Benzer Edebiyat Terimleri:
- Üç Birlik Kuralı
Trajedi'nin oluşmasını sağlayan kurallara verilen addır. Yer, zaman ve
- Şair
Şiir söyleyen veya yazan hayal gücü geniş olan, duyarlı, duygulu kimse
- Çözümleme Romanı
Olaydan çok olaya karışan kişilerin ruhsal durumlarını bir takım çözüm
- Nesir
Düz yazı.
- İfrat
Bir sıfatı aşırı ölçüde şiddetlendirmektir. Mübalağa (abartma) sanatın
- Yuğ
İslamiyet'in Kabulünden Önceki Türk Edebiyatı'nda Türkler arasında öle
- Aed
Eski Yunanlılarda şiirlerini lirle söyleyen saz şairlerine verilen ad.
- Ruzname
Tanzimat'tan sonra, "günlük" türünün benzeri eserlere verilen ad.
- Opera Komik
Dokusunda acıklıyla gülüncü barındıran müzikli oyun.
- Ferd
Divan edebiyatında başka beyitlere bağlı olmayan beyitlere verilen ad.
