ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Sanayide sodyum karbonat (Na2CO3) elde etme yöntemi. Tuzun (NaCl) sülfürik asitle ısıtılıp sodyum sülfata (Na2SO4) dönüştürülmesi, bunun kok ve kireçtaşıyla ısıtılarak sodyum sülfüre (Na2S) indirgenme...

ORHUN ÂBİDELERİ Göktürk Devletinden kalma, 7 ve 8. asra âit en eski taş kitâbeler. Üzerinde, Türk Edebiyâtının ilk örnekleri bulunan "bengü taşları"dır. Moğalistan'ın kuzey-doğusunda, eski Orhun Ne...

Türk lehçelerinden biri. Batı (Oğuz) Türkçesinin bir kolu olan Azerîce, 13. yüzyıldan itibaren Güney Kafkasya, İran, Irak ve Suriye'nin bazı bölgelerinde oluşmaya başlamıştır. Azerîcenin tarihi üç evr...

(1913 İstanbul-1993 Paris), yazar, ressam. Ortaöğrenimini İstanbul Robert Kolej'de tamamladıktan sonra Sovyetler Birliği'nde sinema dekoratörlüğü eğitimi gördü. İlkin Ses (1938-1940) dergisinde yayıml...

Bir şairin, bir başka şairin şiirine aynı nazım biçimi, aynı ölçü ve aynı uyakla yazdığı benzer şiir. Arapça "benzer, eş" anlamındaki nazr sözcüğünden türetilmiştir. Nazire yazma işine de tanzir denir...

İlk Çağ'da bugünkü Yunanistan'da yaşamış olan bir kavim. İ.Ö. 2000 yıllarında Yunanistan'a girdiler. İ.Ö. 1600 yıllarından başlayarak Girit uygarlığının etkisinde kaldılar. Birtakım şehir devletleri k...

Genellikle Türklerin yaşadığı İslâm ülkelerinde ve daha çok Anadolu'da 13.-14. yüzyıllarda gelişen esnaf dayanışma örgütlerine verilen ad. Asıl adı, babayiğitlik, cömertlik anlamına gelen Fütüvvet'tir...

Osmanlı İmparatorluğu'nda padişahların yazılı emri. Ferman sözcüğü Farsçada emir, buyruk anlamına gelir. Fermanların başında padişahların tuğraları bulunurdu....

Cumhûriyet devri şâirlerinden. 1903'te Çankırı'da doğdu. İlk ve ortaokulu Çankırı'da bitirdikten sonra Ankara Orta Muallim Mektebine kaydoldu. 1920'de bu okulu bitirdi. Bir müddet ilkokul öğretmenliği...

Ağaç, flora ve hayvânî canlılar topluluğu. Orman; belirli yükseklikteki ve büyüklükteki ağaçlar, çalı, otsu bitkiler, mantarlar, mikroorganizmalar ve çeşitli hayvanlarla, toprağın birlikte meydana get...

Eklem bacaklıların böcekler sınıfından kanatsız bir canlı. İnsan ve öteki hayvanların kanını emerek yaşayan asalak bir böcektir. Dişi pireler erkek pirelerden daha iri olurlar. Çok iyi sıçrarlar. Kona...

Güney Hindistan'da yaşayan bir kavimler topluluğu. Hint-Avrupa grubundan ulusların baskısıyla yüzyıllar önce güney bölgelere göç etmek zorunda kaldıkları sanılmaktadır. Ufak yapılıdırlar, renkleri zen...

(1934 İstanbul-1989 İstanbul), dilbilimci, yazar. Ortaöğrenimini Galatasaray ve Işık liselerinde (1954), yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde ...

Kendi, benlik, öz varlık vb. anlamlara gelen ve Kuran'da ruh anlamında da kullanılan Arapça sözcük. Bu nedenle, İslâm düşünürleri bu sözcüğe ruh anlamı da verirler. İslâm inanışına göre üç türlü nefis...

TBMM adına, genel ve katma bütçeli dairelerin gelir, gider ve mallarını denetlemek ve hesap işlemlerini kesin hükme bağlamakla görevli kamu kuruluşu. Sayıştay, bugünkü statüsüne 21 Şubat 1967 tarih ve...

Pasmantarlarının neden olduğu bitki hastalıklarına verilen ad. Bu hastalığı yapan mantarlar, pasmantarları (Uredinales) takımındandır. Bu takımın yaklaşık 3.000 türü bulunur. Hastalığa pas adının veri...

Kutsal ve güçlü olduğuna inanılıp tapılan varlık. Mabuta tapınma, ondan bir kötülüğü uzaklaştırmasını ya da bir iyiliği getirmesini dilemek için yapılırdı. Kimi çoktanrılı dinlerde her mabudun ayrı ta...

Proton ve nötron dışında, baryonların uzun ömürlü olanlarına verilen ad. Tanımda sözü edilen uzun ömürlülük 10-23 saniyenin üzerindeki sürelerdir. Lambda, sigma, ksi ve omega-eksi parçacıkları, hipero...

Kuzey ve Güney Amerika'yı Afrika ve Avrupa'dan ayıran okyanus. Yüzölçümü kendine bağlı denizlerle birlikte 105, yalnız kendi alanı 81 milyon km2 dir. Pasifik'ten sonra ikinci büyük okyanustur. En deri...

Büyük Menderes Irmağı'nın önemli kollarından biri. Menteşe yöresinde Gölgelidağ'ın batı yamaçlarından inen kolların birleşmesiyle oluşmuştur. Önce tepelik orman alanları arasında batıya, sonra kuzeyba...

Charradriiformes takımının Recurvirostiridae familyasından iki kuş türünün ortak adı. Çamur içinde ya da sığlık alanlarda bitkiler arasındaki kabuklular ve küçük su hayvanlarıyla beslenen uzunbacaklar...

Savaşta kazanılan başarı. Düşmanın bozguna uğratılması. Uzun bir geçmişe sâhip Türk milletinin târihe altın harflerle yazılmış zaferleri vardır. Bu zaferler, neticesi îtibâriyle Türk milletinin vazi...

İstanbul iline bağlı ilçe ve bu ilçenin merkezi olan semt. İlçe toprakları, İstanbul Boğazı'nın Avrupa yakasındaki kuzey kesimini kapsar. Büyükdere Koyu'nun kuzeydoğu bitiminde yer alan Mezar Burnu'nd...

Kalıtımda rol oynayan organik bir molekül. Bir nükleik asit çeşidi. "Deoksiribo nükleik asit" adını alır. Kısaca "DNA" olarak gösterilir. Canlılarda yönetici bir moleküldür. Hücrenin protein ve enzim...

Roma'da ticaret ve hırsızlar tanrısı. Tanrıların habercisi ve Jüpiter'in oğludur. Eski Yunanistan'daki Hermes ile bir tutuldu. Roma'da iki kanatlı şapkası, elinde asası, ayaklarında küçük kanatları bu...