Tarih terimi olarak Ayan: Osmanlı Devleti'nde XVIII. Yüzyıl'dan itibaren güç kazanmaya başlayan yerel egemenlerin yarı resmi adıdır. Dirlik sisteminin bozulmasından sonra devletin, asker ve vergi toplama işlerini üstlenen bu kişiler zamanla güç kazandılar.
Kazanılan bu güç, bir süre sonra ailelere ve soylara da yansımaya başladı. Padişah II. Mahmut zamanında, 1808 yılında devlet ayanların varlığını imzalanan Sened-i İttifak ile onayladı. Daha sonra güçleri kırılarak padişahın en güvenilir unsurları haline geldiler. Ayan ailelerinin en önemlileri Tepedelenli Ali Paşa, Alemdar Mustafa Paşa, Çapanoğlu, Kara Osmanoğlu, Aynacıoğlu ve Sepetçioğlu'dur.
Kazanılan bu güç, bir süre sonra ailelere ve soylara da yansımaya başladı. Padişah II. Mahmut zamanında, 1808 yılında devlet ayanların varlığını imzalanan Sened-i İttifak ile onayladı. Daha sonra güçleri kırılarak padişahın en güvenilir unsurları haline geldiler. Ayan ailelerinin en önemlileri Tepedelenli Ali Paşa, Alemdar Mustafa Paşa, Çapanoğlu, Kara Osmanoğlu, Aynacıoğlu ve Sepetçioğlu'dur.
Tarih terimi olarak Âyan: Bir şehrin ileri gelenleri. Osmanlılarda çoğu eşraf ailelerinden oluşan sınıf.
Osmanlıca terimi olarak Ayan: Osmanlı Devletinde bir bölgenin ileri gelenleri, eşraf, toprak ağası.
Benzer Osmanlıca Terimleri:
- Hadis
Hz. Muhammed'in söz ve davranışlarını inceleyen bilim.

- Galebe Divan
Elçi kabulü ve Kapıkulu ocaklarına ulufe dağıtılan gösterişli divan.

- Karavela
Osmanlı deniz kuvvetlerinde kullanılan büyük savaş gemilerine verilen

- Sanayi-i Nefise
Güzel sanatlar.

- Sadaret kethüdası
Sadrazamın birinci derecede yardımcısı.

- Berat
Osmanlı Devletinde bir göreve tayin ya da unvan verilmesi nedeniyle ve

- Akağa
Sarayın haremindeki zenci olmayan hadım harem ağası.(Darüssaade ağası)

- Acemi Oğlanlar
Yeniçeri ocağında istihdam edilmek üzere esirlerden veya devşirme usul

- Minare
Camilerin dışında bazen bitişik bazen de tamamen ayrı olarak inşa edil

- Sadrazam
Osmanlılarda padişahtan sonra gelen ikinci adam, en yetkili devlet gör


