Osmanlıca terimi olarak Âdet-i Ağnam: Koyun ve keçiden alınan vergiye verilen isimdi. Her sene, ağnam müdürü olan kişi tarafından "sayıcılar" ve memurlar belirlenen bölgelere gönderilirlerdi. Bunlara görevleriyle ilgili buyruldular da verilirdi. Bu sayıcılara daha sonraları "kabzımal" denmişti. Bunlar görevli oldukları bölgelerdeki koyun ve keçiyi sayarlar ve bunu göre âdet-i ağnam alırlardı. Alınan ağnamın bir kısmı, masraflarına karşılık olmak üzere, "başkalık" adıyla, nazırlarla kabzımallara kalırdı.
Âdet-i ağnam vergisi, koyun ve keçi için birer akçeden ibaretti. Bu vergi önceleri tayin edilene memurlar aracılığıyla sayılıp toplanırken, sonraları "âşar" gibi bu da iltizam olunmaya başlanmış ve açık arttırma (müzayede) ile bu görevi alan mültezimlerin adamları vasıtasıyla sayılarak toplanmıştır.
Tanzimat'tan sonra, iltizam usulü bırakılmış ve bu verginin tekrar sayım memurları vasıtasıyla toplanması şekline dönülmüştür.
Âdet-i ağnam vergisi, koyun ve keçi için birer akçeden ibaretti. Bu vergi önceleri tayin edilene memurlar aracılığıyla sayılıp toplanırken, sonraları "âşar" gibi bu da iltizam olunmaya başlanmış ve açık arttırma (müzayede) ile bu görevi alan mültezimlerin adamları vasıtasıyla sayılarak toplanmıştır.
Tanzimat'tan sonra, iltizam usulü bırakılmış ve bu verginin tekrar sayım memurları vasıtasıyla toplanması şekline dönülmüştür.
Benzer Osmanlıca Terimleri:
- Müştemilat
Eklenti-Ek bina.

- Arz Odası
Padişahların devlet büyüklerini ve yabancı elçileri kabul edip dinledi

- Ağa Nöbetçisi
Yeniçeri ağasının emir çavuşu mertebesinde bulunan hizmetliye verilen

- Vakanüvis
Osmanlı Devleti'nde zamanın olaylarını kayıt etmekle görevli resmi dev

- Hars
Tarla sürme, kültür

- Ebced hesabı
Arab alfabesindeki her harfin bir sayıyı göstermesi kuralı ile harfler

- Akça Tahtası
Sarrafların, idari kalemlerin kisedarların ve resmi dairelerdeki vezne

- Müsadere
Osmanlı Devletinde her hangi bir kişiye ait mallara padişah adına el k

- Müderris
Eskiden medresede öğretmen, sonraları profesör anşamında kullanılmıştı

- Levend
Osmanlı'da deniz askeri.


