Osmanlıca terimi olarak Âdet-i Ağnam: Koyun ve keçiden alınan vergiye verilen isimdi. Her sene, ağnam müdürü olan kişi tarafından "sayıcılar" ve memurlar belirlenen bölgelere gönderilirlerdi. Bunlara görevleriyle ilgili buyruldular da verilirdi. Bu sayıcılara daha sonraları "kabzımal" denmişti. Bunlar görevli oldukları bölgelerdeki koyun ve keçiyi sayarlar ve bunu göre âdet-i ağnam alırlardı. Alınan ağnamın bir kısmı, masraflarına karşılık olmak üzere, "başkalık" adıyla, nazırlarla kabzımallara kalırdı.
Âdet-i ağnam vergisi, koyun ve keçi için birer akçeden ibaretti. Bu vergi önceleri tayin edilene memurlar aracılığıyla sayılıp toplanırken, sonraları "âşar" gibi bu da iltizam olunmaya başlanmış ve açık arttırma (müzayede) ile bu görevi alan mültezimlerin adamları vasıtasıyla sayılarak toplanmıştır.
Tanzimat'tan sonra, iltizam usulü bırakılmış ve bu verginin tekrar sayım memurları vasıtasıyla toplanması şekline dönülmüştür.
Âdet-i ağnam vergisi, koyun ve keçi için birer akçeden ibaretti. Bu vergi önceleri tayin edilene memurlar aracılığıyla sayılıp toplanırken, sonraları "âşar" gibi bu da iltizam olunmaya başlanmış ve açık arttırma (müzayede) ile bu görevi alan mültezimlerin adamları vasıtasıyla sayılarak toplanmıştır.
Tanzimat'tan sonra, iltizam usulü bırakılmış ve bu verginin tekrar sayım memurları vasıtasıyla toplanması şekline dönülmüştür.
Benzer Osmanlıca Terimleri:
- İskan
Yerleştirme, yer ve yurt kazandırma
- Erkânı harb
Kurmay sınıfından olan yüksek rütbeli asker.
- Lökün
Zeytinyağı ile kireç karışımından dövülerek yapılan bir çeşit sızdırma
- Kervansaray
Yolcuların konakladığı büyük han.
- Alay Erkânı
Başta miralay olmak üzere, alayı teşkil eden taburların binbaşılarıyla
- Ağa Sancağı
Yeniçeri ağasına ait sancağa verilen addı. Yeniçeri ağaları ilk zamanl
- Nişancı
Osmanlı devletinde Padişah kaynaklı her türlü yazıya, padişahın imzası
- Ahz-u itâ
Alıp verme
- Alabanda
Geminin omurgasından küpeştesine kadar olan yanlarının hattından yukar
- Akçe
Osmanlı Devletinin para birimi olup gümüşten yapılırdı.
