Osmanlıca terimi olarak Âdet-i Ağnam: Koyun ve keçiden alınan vergiye verilen isimdi. Her sene, ağnam müdürü olan kişi tarafından "sayıcılar" ve memurlar belirlenen bölgelere gönderilirlerdi. Bunlara görevleriyle ilgili buyruldular da verilirdi. Bu sayıcılara daha sonraları "kabzımal" denmişti. Bunlar görevli oldukları bölgelerdeki koyun ve keçiyi sayarlar ve bunu göre âdet-i ağnam alırlardı. Alınan ağnamın bir kısmı, masraflarına karşılık olmak üzere, "başkalık" adıyla, nazırlarla kabzımallara kalırdı.
Âdet-i ağnam vergisi, koyun ve keçi için birer akçeden ibaretti. Bu vergi önceleri tayin edilene memurlar aracılığıyla sayılıp toplanırken, sonraları "âşar" gibi bu da iltizam olunmaya başlanmış ve açık arttırma (müzayede) ile bu görevi alan mültezimlerin adamları vasıtasıyla sayılarak toplanmıştır.
Tanzimat'tan sonra, iltizam usulü bırakılmış ve bu verginin tekrar sayım memurları vasıtasıyla toplanması şekline dönülmüştür.
Âdet-i ağnam vergisi, koyun ve keçi için birer akçeden ibaretti. Bu vergi önceleri tayin edilene memurlar aracılığıyla sayılıp toplanırken, sonraları "âşar" gibi bu da iltizam olunmaya başlanmış ve açık arttırma (müzayede) ile bu görevi alan mültezimlerin adamları vasıtasıyla sayılarak toplanmıştır.
Tanzimat'tan sonra, iltizam usulü bırakılmış ve bu verginin tekrar sayım memurları vasıtasıyla toplanması şekline dönülmüştür.
Benzer Osmanlıca Terimleri:
- Harik havuzu
Yangın havuzu. Yangınlara müdahale etmek için gerekli olan suyun depo
- Lakin
Ancak, fakat, (bağlaç : ama)
- Muhtesip
Çarşı ve pazar esnafını din kurallarına göre denetleyen görevli, beled
- Tekfur
Bizans döneminde vali düzeyinde olan yönetici.
- Türbe
İçinde çoğunlukla ünlü kişilerin gömülü bulunduğu anıtsal mezar.
- Ulema
Bilginler, din alimleri.
- Adaletname
Padişahların toplumsal düzeni sağlamak için yayınladıkları emir.
- Delme Mecra
Yerin altından giden ve insan eli ile yapılmış olan su galerisi, yer a
- Gümrük Emini
Gümrüklerin hesap işlerine bakan yönetici.
- Cebelü (Cebeli)
Dirlik sahiplerinin sefer sırasında götürmekte zorunlu oldukları atlı
